Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM), öğrencilerin bir mesleği hem okulda teorik eğitim alarak hem de işletmede çalışıp uygulamalı olarak öğrenmesini sağlayan Millî Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki eğitim modelidir. Öğrenciler genel uygulamada haftanın 1 günü okulda, 4 günü ise işletmede mesleki eğitim görür.
Kısaca: MESEM’e başvurmak için en az ortaokul veya imam hatip ortaokulu mezunu olmak, 14 yaşını doldurmuş olmak, sağlık durumunun seçilen mesleğe uygun olması ve ilgili alanda usta öğreticisi bulunan bir işletmeyle sözleşme yapmak gerekir. Kayıtlar yıl boyunca yapılabilir.
MESEM Nedir?
MESEM, Mesleki Eğitim Merkezi ifadesinin yaygın kullanılan kısaltmasıdır.
Mesleki eğitim merkezlerinde öğrenci yalnızca sınıfta ders görmez. Eğitimin önemli bölümü gerçek bir işletmede, iş başında gerçekleştirilir.
Bu sistemde öğrenci:
- Mesleğinin teorik bilgisini okulda öğrenir,
- İşletmede uygulamalı eğitim alır,
- İş deneyimi kazanır,
- Belirli şartlarla ücret alır,
- İş kazası ve meslek hastalıklarına karşı sigortalanır,
- Programı başarıyla tamamladığında kalfalık ve ustalık sürecini tamamlayabilir.
MESEM Kaç Gün Okul, Kaç Gün İş?
Mesleki eğitim merkezi öğrencileri genel olarak:
- Haftada 1 gün okulda teorik eğitim,
- Haftada 4 gün işletmede beceri eğitimi
alır.
Bu yapı sayesinde öğrenci eğitimine devam ederken seçtiği mesleğin gerçek çalışma ortamını da öğrenir.
MESEM Kaç Yıl Sürüyor?
Mesleki eğitim merkezi programı toplam 4 yıllık bir ortaöğretim modelidir.
Genel yapı:
- İlk 3 yıl çıraklık eğitimi,
- Son 1 yıl kalfalık eğitimi
şeklinde yürütülmektedir.
Üçüncü yılın sonunda gerekli şartları sağlayan öğrenciler kalfalık aşamasına geçer. Dördüncü yılın sonunda programı başarıyla tamamlayan öğrenciler ustalık yeterliliği kazanabilir.
MESEM’e Kimler Başvurabilir?
Millî Eğitim Bakanlığının güncel Mesleki Eğitim Merkezi bilgilendirmesine göre temel başvuru şartları şunlardır:
- En az ortaokul veya imam hatip ortaokulunu bitirmiş olmak,
- 14 yaşını doldurmuş olmak,
- Sağlık durumunun öğrenilecek mesleğe uygun olması,
- Kayıt olunacak meslek dalıyla ilgili bir işletmeyle sözleşme yapmak,
- Sözleşme yapılacak işletmede ilgili alanda Usta Öğreticilik Belgesi bulunan bir kişinin olması.
MESEM’de Yaş Sınırı Var mı?
MEB’in güncel Mesleğim Hayatım bilgilendirmesinde adayın 14 yaşını doldurmuş olması başvuru şartları arasında yer almaktadır.
Bu nedenle eski kaynaklarda görülen “MESEM kayıtlarında hiçbir yaş şartı yoktur” bilgisi güncel MEB sayfasıyla uyuşmamaktadır.
Başvuru yapılmadan önce adayın durumu için kayıt yaptırılacak Mesleki Eğitim Merkezinden güncel şartların teyit edilmesi yararlı olur.
Lise Mezunları MESEM’e Başvurabilir mi?
Evet. En az ortaokul mezuniyeti şartını sağlayan lise mezunları da uygun programlara başvurabilir.
Daha önce alınmış eğitim, mesleki deneyim veya belgelerin nasıl değerlendirileceği adayın durumuna göre değişebileceğinden işlemler ilgili Mesleki Eğitim Merkezi tarafından değerlendirilir.
Açık Lise Öğrencisi MESEM’e Geçebilir mi?
Açık öğretim veya başka bir ortaöğretim programında bulunan öğrencilerin MESEM’e geçişi mümkündür; ancak sınıf seviyesi, önceki dersler ve nakil koşulları öğrencinin mevcut durumuna göre değerlendirilir.
Nakil ve geçiş işlemlerinde en doğru bilgi öğrencinin kayıtlı olduğu okul ile geçmek istediği Mesleki Eğitim Merkezinden alınmalıdır.
MESEM’e Nasıl Başvurulur?
MESEM’e kayıt olmak isteyen aday şu yolu izleyebilir:
- Öğrenmek istediği mesleği belirler.
- En yakın Mesleki Eğitim Merkezine veya MESEM programı bulunan Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine başvurur.
- Meslek dalına uygun bir işletme belirlenir.
- İşletmede ilgili alanda usta öğretici bulunup bulunmadığı kontrol edilir.
- Okul, işletme ve öğrenci/veli arasında işletmelerde mesleki eğitim sözleşmesi hazırlanır.
- Gerekli kayıt belgeleri okula teslim edilir.
- Öğrencinin kaydı okul tarafından ilgili sisteme yapılır.
İş Yerim Yoksa MESEM’e Kayıt Olabilir miyim?
Başvuru sırasında kişinin hâlihazırda bir işletmede çalışıyor olması zorunlu değildir.
Bir iş yerinde çalışmayan adaylar Mesleki Eğitim Merkezlerinden:
- Meslek seçimi,
- Uygun alan ve dal belirleme,
- Eğitim alınabilecek işletme bulma
konularında rehberlik alabilir.
Ancak öğrencilik sürecinin başlayabilmesi için gerekli şartları taşıyan bir işletmeyle mesleki eğitim sözleşmesi yapılması gerekir.
MESEM Kayıtları Ne Zaman?
Millî Eğitim Bakanlığının güncel bilgilendirmesine göre MESEM öğrenci kayıtları yıl boyunca devam etmektedir.
Bu nedenle normal lise kayıtlarında olduğu gibi yalnızca belirli birkaç haftalık kayıt dönemine bağlı değildir.
Bununla birlikte sınıf seviyesi, nakil zamanı ve öğrencinin önceki eğitimi gibi durumlar kayıt sürecini etkileyebilir.
MESEM Kayıt İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?
İstenen evraklar öğrencinin durumu ve kayıt yaptırılan kuruma göre değişebilir.
Genellikle aşağıdaki türde belgeler istenir:
- Kimlik bilgileri,
- Mezuniyet veya öğrenci belgesi,
- Gerekli öğrenci kayıt belgeleri,
- İşletmeye ilişkin bilgiler,
- Usta öğreticilik belgesi,
- İşletmelerde mesleki eğitim sözleşmesi,
- Gerekli olması durumunda sağlık durumuna ilişkin belge.
Fotoğraf sayısı, işletmeden istenen SGK veya şirket belgeleri ve benzeri ayrıntılar kurumdan kuruma ve adayın durumuna göre farklılaşabildiği için başvurmadan önce kayıt yapılacak okuldan güncel evrak listesi alınmalıdır.
MESEM Maaşı Ne Kadar?
MESEM öğrencilerinin ücreti sabit TL tutarıyla belirlenmez. Ödeme asgari ücrete bağlı oran üzerinden hesaplanır.
| Sınıf | En az ücret |
|---|---|
| 9. sınıf | Asgari ücretin en az %30’u |
| 10. sınıf | Asgari ücretin en az %30’u |
| 11. sınıf | Asgari ücretin en az %30’u |
| 12. sınıf / kalfalık | Asgari ücretin en az %50’si |
Asgari ücret değiştiğinde öğrencinin alacağı TL karşılığı da değişeceği için güncel olmayan sabit maaş rakamlarına güvenilmemelidir.
MESEM Öğrencisinin Sigortası Yapılıyor mu?
Evet. MESEM öğrencileri eğitim sürecinde iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı sigortalanmaktadır.
MEB’in güncel bilgilendirmesinde öğrencinin kaydıyla birlikte bu kapsamda sigorta ve ücret sürecinin başladığı belirtilmektedir.
Bu sigorta, normal bir çalışan için uygulanan bütün uzun vadeli SGK primlerinin aynı şekilde yatırıldığı anlamına gelmez. MESEM öğrencisinin sigorta kapsamı ilgili mevzuattaki öğrencilik ve mesleki eğitim hükümlerine göre değerlendirilir.
MESEM’de Hangi Bölümler Var?
Millî Eğitim Bakanlığının güncel Mesleğim Hayatım verilerine göre Mesleki Eğitim Merkezlerinde 39 alan ve 193 farklı dalda eğitim imkânı bulunmaktadır.
Alanlardan bazıları:
- Bilişim Teknolojileri
- Elektrik-Elektronik Teknolojisi
- Motorlu Araçlar Teknolojisi
- Makine ve Tasarım Teknolojisi
- Metal Teknolojisi
- Mobilya ve İç Mekân Tasarımı
- Güzellik Hizmetleri
- Yiyecek İçecek Hizmetleri
- Konaklama ve Seyahat Hizmetleri
- Moda Tasarım Teknolojileri
- Tesisat Teknolojisi ve İklimlendirme
gibi meslek alanlarıdır.
Her Mesleki Eğitim Merkezinde 193 dalın tamamı açık olmayabilir. Eğitim alınmak istenen alanın ilgili kurumda bulunup bulunmadığı kayıt öncesinde kontrol edilmelidir.
MESEM’de Bilişim Bölümü Var mı?
Evet. Bilişim Teknolojileri MESEM kapsamında eğitim verilebilen alanlardan biridir.
Ancak bilişim alanındaki bütün dalların her okulda aktif olması gerekmez. Bulunduğunuz il veya ilçedeki Mesleki Eğitim Merkezinden güncel alan/dal bilgisi alınmalıdır.
MESEM’de Kuaförlük Var mı?
Güzellik ve saç bakım hizmetleriyle ilişkili meslek dalları mesleki eğitim sistemi içerisinde bulunmaktadır.
Hangi programın hangi kurumda açık olduğu il ve okul bazında değişebilir.
MESEM’de Motor Bölümü Var mı?
Evet. Motorlu Araçlar Teknolojisi kapsamındaki çeşitli meslek dallarında MESEM eğitimi verilebilmektedir.
Programların kurum bazındaki mevcut durumu kayıt yapılacak okuldan teyit edilmelidir.
MESEM’de Diploma Veriliyor mu?
MEB’in güncel MESEM bilgilendirmesine göre programı başarıyla tamamlayan öğrenciler Ustalık Belgesi ile birlikte Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi diploması alabilir.
Öğrencinin gerekli ders ve program yükümlülüklerini başarıyla tamamlaması gerekir.
Kalfalık Belgesi Ne Zaman Alınır?
MESEM modelinde ilk üç yıl çıraklık dönemi olarak yürütülür. Üçüncü yılın sonunda programın gerekliliklerini başarıyla tamamlayan öğrenci kalfalık aşamasına geçer.
12. sınıfta ise öğrenci kalfa olarak eğitimine devam eder.
Ustalık Belgesi Ne Zaman Alınır?
Dördüncü yılın sonunda gerekli eğitim ve değerlendirme süreçlerini başarıyla tamamlayan öğrenci ustalık yeterliliği kazanabilir.
Ustalık belgesi, mesleğin niteliğine göre iş hayatındaki çeşitli işlemlerde kullanılabilir.
Ancak yalnızca ustalık belgesine sahip olmak her sektörde hiçbir başka ruhsat veya izin gerekmeksizin işletme açılabileceği anlamına gelmez. Faaliyet alanına göre belediye, oda veya başka kurumların şartları da bulunabilir.
Usta Öğretici Nedir?
Usta öğretici, işletmede öğrencinin mesleki eğitiminden sorumlu olabilecek yeterliliğe sahip kişidir.
MESEM öğrencisinin sözleşme yapacağı iş yerinde ilgili meslek dalıyla uyumlu Usta Öğreticilik Belgesi bulunan bir usta olması gerekir.
MESEM Öğrencisi Normal Lise Öğrencisi mi?
MESEM, ortaöğretim sistemi içerisinde yer alan bir mesleki eğitim modelidir.
En önemli farkı eğitimin büyük bölümünün işletmede gerçekleştirilmesidir. Öğrenci haftanın çoğunu gerçek iş ortamında mesleki eğitim alarak geçirir.
MESEM ile Meslek Lisesi Arasındaki Fark Nedir?
| MESEM | Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi |
|---|---|
| Eğitimin büyük bölümü işletmede gerçekleşir. | Okul ve atölye eğitimi daha ağırlıklıdır. |
| Genellikle haftada 1 gün okul, 4 gün işletme vardır. | Ders programı okul merkezlidir; işletme eğitimi sınıf ve programa göre uygulanır. |
| Öğrenci işletmeyle sözleşme yapar. | Her öğrencinin 9. sınıftan itibaren aynı şekilde bir işletmeyle sözleşmesi gerekmez. |
| Ücret ve iş kazası/meslek hastalığı sigortası uygulanır. | Ücret ve sigorta uygulaması programın işletmede eğitim/staj dönemine göre değişir. |
MESEM’den Normal Liseye Geçiş Yapılabilir mi?
Ortaöğretim kurumları arasında nakil ve geçiş mümkündür ancak öğrencinin sınıf seviyesi, alanı, dersleri ve geçiş zamanı dikkate alınır.
Özellikle farklı alanlardan yapılan geçişlerde öğrencinin hangi sınıftan devam edeceği veya hangi dersleri tamamlaması gerektiği değişebilir.
Bu nedenle nakil kararı vermeden önce iki okulun öğrenci işleri biriminden güncel durum kontrol edilmelidir.
MESEM’in Avantajları Nelerdir?
- Mesleği gerçek iş ortamında öğrenme imkânı
- Haftada dört gün uygulamalı eğitim
- Eğitim süresince belirli oranda ücret
- İş kazası ve meslek hastalığı sigortası
- Kalfalık ve ustalık yeterliliği kazanma imkânı
- Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi diploması alma imkânı
- İş hayatına erken yaşta deneyimli biçimde hazırlanma
- 39 alan ve 193 dal arasından meslek seçebilme imkânı
MESEM’in Dezavantajları veya Dikkat Edilmesi Gerekenler
MESEM her öğrenci için otomatik olarak en doğru lise modeli değildir.
Öğrencinin:
- Meslek seçimine gerçekten ilgi duyması,
- İşletme ortamına uyum sağlayabilmesi,
- İş yeri ile okul sorumluluklarını birlikte yürütebilmesi,
- Çalışacağı işletmenin eğitim açısından uygun olması
önemlidir.
Özellikle yalnızca ücret alabilmek amacıyla meslek seçmek yerine öğrencinin uzun vadeli eğitim ve kariyer hedefleri de değerlendirilmelidir.
MESEM Başvurusu İçin Nereye Gidilir?
Başvurular:
- Mesleki Eğitim Merkezlerine,
- MESEM programı bulunan Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerine
yapılabilir.
Bulunduğunuz yerdeki en yakın merkezden alan, dal, işletme şartları ve güncel kayıt belgeleri hakkında bilgi alabilirsiniz.
MESEM Hakkında Sık Sorulan Sorular
MESEM açılımı nedir?
MESEM, Mesleki Eğitim Merkezi ifadesinin kısaltmasıdır.
MESEM’e kaç yaşında girilir?
MEB’in güncel bilgilendirmesinde başvuru şartları arasında 14 yaşını doldurmuş olmak bulunmaktadır.
MESEM’e kayıt için ortaokul mezunu olmak yeterli mi?
En az ortaokul veya imam hatip ortaokulu mezuniyeti gerekir; ayrıca mesleğe uygun sağlık durumu, ilgili işletmeyle sözleşme ve usta öğretici şartlarının da sağlanması gerekir.
MESEM kayıtları ne zaman?
MEB’e göre kayıtlar yıl boyunca yapılabilmektedir.
MESEM kaç gün?
Genel uygulamada haftada 1 gün okulda teorik, 4 gün işletmede uygulamalı eğitim verilir.
MESEM maaşı ne kadar?
9, 10 ve 11. sınıflarda asgari ücretin en az %30’u; 12. sınıfta kalfalık yeterliliğine sahip öğrencilere asgari ücretin en az %50’si oranında ücret uygulanır.
MESEM öğrencisine sigorta yapılır mı?
Evet. Öğrenciler iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı sigortalanır.
MESEM’den lise diploması alınır mı?
Programın gerekli koşullarını başarıyla tamamlayan öğrenciler Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi diploması ile ustalık belgesi alabilir.
MESEM’de kaç bölüm var?
MEB’in güncel bilgilendirmesinde 39 alan ve 193 farklı dalda eğitim imkânı bulunduğu belirtilmektedir.
İş yerim yoksa MESEM’e başvurabilir miyim?
Evet. Adaylar Mesleki Eğitim Merkezlerinden meslek seçimi ve uygun işletme bulma konusunda rehberlik alabilir. Ancak kayıt sürecinde uygun bir işletmeyle sözleşme yapılması gerekir.
