Soru : Güç miktarları verilen ampullerin hangisinin ışık şiddeti en fazladır?
A- 30 Watt
B- 160 Watt
C- 40 Watt
D- 100 Watt
Cevap:
Yalnızca ampullerin aynı teknoloji ve benzer verimde olduğu varsayılırsa B- 160 Watt seçeneği beklenen cevaptır. Farklı ampul teknolojilerinde ise parlaklık yalnız watt değerinden belirlenemez; lümen değeri karşılaştırılmalıdır.
Watt, elektrik tüketiminin ölçüsüdür ve bir cihazın ne kadar elektrik harcadığını gösterir. Bu, elektrik faturasının ne kadar olacağını belirlemede önemli bir faktördür. Öte yandan, lümen, bir ışık kaynağının toplam ışık çıkışını belirtir ve ne kadar aydınlatma sağlayacağını gösterir.
Watt ile Lümen Aynı Şeyi Ölçmez
Watt (W) ampulün harcadığı elektriksel gücü, lümen (lm) ise kaynaktan çıkan toplam görünür ışık miktarını ifade eder. Bu yüzden farklı teknolojiye sahip ampullerde “wattı yüksek olan kesinlikle daha parlaktır” demek doğru değildir.
Örneğin aynı lümen değerini veren bir LED ampul, akkor ampule göre çok daha düşük wattla çalışabilir. MEB materyallerindeki örnek tabloda 1600 lümen ışık için standart ampul 100 W tüketirken LED ampul çok daha düşük güçle aynı ışık akısını sağlayabilmektedir. Bu durum ışık veriminin (lümen/watt) teknolojiye göre değiştiğini gösterir.
Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlık Aynı Kavram mı?
Günlük dilde “ışık şiddeti” çoğu zaman ampulün ne kadar parlak göründüğünü anlatmak için kullanılır; fizikte ise kavramlar daha özeldir. Işık akısı lümen (lm), belirli bir yöndeki ışık şiddeti kandela (cd), bir yüzeye düşen ışığın oluşturduğu aydınlık düzeyi ise lüks (lx) ile ifade edilir. Ev tipi ampul karşılaştırmalarında tüketicinin toplam ışık çıktısını anlaması için en kullanışlı değer genellikle lümendir. Watt ise bu ışığı üretmek için harcanan elektriksel gücü gösterir.
Soruda 160 Watt Ne Zaman Doğru Kabul Edilebilir?
Eğer dört ampulün de aynı tür, aynı verim sınıfı ve benzer çalışma koşullarına sahip olduğu özellikle varsayılıyorsa, daha yüksek güç tüketen 160 W ampulün daha fazla ışık üretmesi beklenebilir. Ancak gerçek hayatta ampullerin türleri farklıysa yalnız watt değerinden hareketle parlaklık sıralaması yapılamaz; ürün üzerindeki lümen değeri karşılaştırılmalıdır.
Elektrik ve manyetizma günlük yaşamda birlikte kullanıldığı için mıknatısların günlük kullanım alanları yazısı da konuyu tamamlar.
Resmî Kaynak
Millî Eğitim Bakanlığı elektrik-elektronik materyalinde ışık verimi, ışık akısının güce oranı olarak verilir ve farklı lamba türlerinin lümen/watt değerlerinin değiştiği gösterilir: MEB — Aydınlatma Sistemleri.
