“Hem ayranım dökülmesin hem yoğurdum ekşimesin” sözü, bir kişinin birbiriyle çelişen iki isteği aynı anda elde etmek istemesini anlatır. Başka bir ifadeyle kişi, istediği sonuca ulaşmak isterken bunun gerektirdiği risk, bedel veya fedakârlıkla karşılaşmak istemez.
Kısaca: Hem bir şeyin avantajını elde etmek hem de beraberinde gelebilecek olumsuzluklardan tamamen kaçınmak istemek anlamında kullanılır.
Hem Ayranım Dökülmesin Hem Yoğurdum Ekşimesin Ne Demek?
Bu söz, günlük hayatta genellikle “iki türlü de kazançlı çıkmak istemek” veya “hiçbir şeyden vazgeçmeden her iki isteğini de gerçekleştirmeye çalışmak” anlamında kullanılır.
Bir seçim yapılması veya bir bedelin göze alınması gerekirken kişinin iki seçeneğin de yalnızca olumlu taraflarını istemesi bu ifadeyle eleştirilebilir.
Hangi Durumlarda Kullanılır?
“Hem ayranım dökülmesin hem yoğurdum ekşimesin” sözü şu tür durumlarda kullanılabilir:
- Bir kişi daha fazla kazanç isterken hiçbir risk almak istemiyorsa,
- Yeni bir işe geçmek istiyor fakat mevcut işinin güvencesinden de vazgeçmek istemiyorsa,
- Bir kararın avantajlarını isterken sonuçlarının hiçbirine katlanmak istemiyorsa,
- İki seçenek arasında seçim yapması gerekirken ikisini de kaybetmek istemiyorsa.
Örnek Cümleler
- Hem işini değiştirmek istiyorsun hem de hiçbir belirsizlik yaşamak istemiyorsun; hem ayranım dökülmesin hem yoğurdum ekşimesin olmaz.
- Yatırım yapıp daha çok kazanmak istiyor ama hiçbir risk almak istemiyor; tam anlamıyla hem ayranım dökülmesin hem yoğurdum ekşimesin diyor.
- Hem daha fazla sorumluluk almak istemiyor hem de terfi bekliyor; hem ayranım dökülmesin hem yoğurdum ekşimesin anlayışıyla hareket ediyor.
Sözün Anlamını Anlatan Kısa Bir Örnek
Bir kişinin daha yüksek maaşlı bir işe geçmek istediğini düşünelim. Yeni iş daha fazla sorumluluk gerektiriyor fakat kişi hem yüksek maaşı almak hem de eski işindeki rahat çalışma şartlarını aynen korumak istiyor.
Bu durumda “hem ayranım dökülmesin hem yoğurdum ekşimesin” sözü kullanılabilir.
Benzer Anlamda Kullanılabilecek İfadeler
Bu sözün anlatmak istediği duruma yakın şekilde şu ifadeler kullanılabilir:
- İki türlü de kazançlı çıkmak istemek
- Hem onu hem bunu istemek
- Hiçbir şeyden vazgeçmek istememek
- Her iki seçeneğin de yalnızca avantajını istemek
Bunlar birebir aynı deyimler değildir; ancak sözün anlatmak istediği durumu açıklamak için kullanılabilir.
Hem Ayranım Dökülmesin Hem Yoğurdum Ekşimesin Atasözü mü, Deyim mi?
Bu ifade günlük kullanımda hem söz hem deyim olarak anılabilmektedir. Bazı kaynaklarda atasözü olarak da sınıflandırılır. Kullanımdaki asıl amaç, bir kişinin birbirine ters düşebilen iki sonucu aynı anda istemesini anlatmaktır.
Kısaca Anlamı
Hem ayranım dökülmesin hem yoğurdum ekşimesin: Birbiriyle çelişen iki isteği aynı anda gerçekleştirmek, avantajlardan yararlanırken hiçbir bedel veya olumsuzlukla karşılaşmamak istemek anlamına gelir.
