Kimyasal tepkime hızı; tepkimeye giren maddelerin özelliklerine, derişime, sıcaklığa, temas yüzeyine ve katalizör gibi etkenlere bağlı olarak değişebilir.
Temel Bilgiler Ve Açıklama
Tepkime hızı, giren maddelerin zamanla azalma veya ürünlerin zamanla artma hızını ifade eder. Tepkimenin koşulları değiştiğinde hız da değişebilir.
Birçok tepkimede sıcaklık yükseldikçe etkili çarpışma sayısı artar ve tepkime hızlanır; ancak her tepkimenin sıcaklık davranışı aynı basit kurala indirgenemez.
Giren madde derişiminin artırılması birçok durumda hızı artırabilir. Bunun nicel etkisi deneysel hız yasasına bağlıdır.
Katıların karıştığı heterojen tepkimelerde temas yüzeyinin büyümesi hızı artırabilir; bu yüzden aynı maddenin toz hâli ile iri parçası farklı hızlarda tepkimeye girebilir.
Katalizörler alternatif bir tepkime yolu sağlayarak etkinleşme enerjisini düşürebilir; tepkimede net olarak tüketilmezler.
Tepkimeye giren maddelerin kimyasal yapıları ve fiziksel hâlleri, diğer koşullar aynı olsa bile farklı hızlar ortaya çıkarabilir.
Günlük Hayattan Örnek
Aynı madde uygun bir tepkimede küçük parçalara ayrıldığında daha geniş yüzey sunabilir. Fakat yalnız yüzey alanı artışı her kimyasal tepkimeyi otomatik hızlandırmaz.
Sık Karıştırılan Nokta
Derişimle hız ilişkisi her tepkimede aynı üs veya oranla değişmez. Hız yasasının deneysel olarak belirlenmesi gerekir.