Milli kültürümüzün zengin bir öğesi olan mânilerden örnekleri aşağıda bulabilirsiniz.
Burdur Mani Örnekleri
Ayna koydum çayıra,
Şavkı vurmuş bayıra,
Göğde Allah’ın yazdığına,
Yerde kimler ayıra.
Kese içinde cevizim,
Hazır oldu çeyizim,
Alacaksan al beni,
Ayvaya döndü yüzüm.
Dolapta altın sini,
Adattım aldım seni,
Dünya malı verseler,
Gine de vermem seni.
İndim bağ arasına,
Kavuştum halasına,
Al yarim bir çift çorap,
Ben verem parasına.
Kayseri Manileri
Erciyes’ten yel eser
Buzu soluğum keser
Babam da zalim çıktı
Her gün bir dünür küser
Erciyes’te duman var
Pastırmada çaman var
Hapsetmeyin evlere
Kızlarda da bir can var
Erciyes’ten su içtim
Türkmen’inden kız seçtim
İstedim vermediler
Ordan gurbete göçtüm
Erzurum Manileri
Kahve piştiği yerde
Pişip taştığı yerde
Güzel çirkin aranmaz
Gönül düştüğü yerde
Zülüf kestim tarama
Dağı taşı arama
Bana bir name gönder
Fitil edim yarama
Mani mani mes mani
Top zülüften as beni
Ya kapıda kul eyle
Ya bacada kes beni
İstanbul Manileri
Denize ağ atacak
Kalbe yara açacak
Birbirinden ayrılmaz
Harem ile Salacak
Gel yanıma be çocuk
Mini mini yavrucuk
Güzellerin yuvası
Ne güzeldir Kuzguncuk
Konsoluyla aynası
Bohçasında var fesi
Ne kadar da meşhurdur
Çengelköy’ün ayvası
Eli keten mendilli
Diğer eli zenbilli
Boğaz’ın incisidir
O güzelim Kandilli
Eskişehir Manileri
Ayva sarılarına
Gece yarılarına
Mevlam sabırlar versin
Asker karılarına
Serenlikte zincirler
Fiske vursan iniler
Gurbetteki nazlı yarim
Kulakları çiniler
Kuru kına yaş kına
Ölüyorum aşkına
Allah nasip etmesin
Onun gibi şaşkına
Aydın Manileri
Yemenimin uçları
Çıkama yokuşları
Benim bir sevdiğim var
Yedi dağın kışları
Bahçenizde gül var mı?
Gül dibinde yol var mı?
Akşam evinize gelsem
Sofranızda yer var mı?
Başında al yemeni
Öldürdün zalım beni
Eller ne derse desin
Alacağım ben seni
Mani Nedir?
Mani, Türk halk kültüründe kısa ve yoğun anlatımıyla öne çıkan sözlü halk edebiyatı ürünlerinden biridir. Sevgi, özlem, ayrılık, doğa, günlük yaşam ve toplumsal olaylar gibi çok farklı konular manilerde işlenebilir.
Manilerin Genel Özellikleri
- Yaygın biçimi dört dizeden oluşur.
- Çoğunlukla kısa, akılda kalıcı ve sözlü aktarımı kolaydır.
- Anonim örnekleri çoktur; söyleyeni zamanla unutulmuş olabilir.
- Gelenek, görenek, duygu ve günlük yaşam izlerini sonraki kuşaklara taşır.
- Düğün, çalışma, eğlence ve çeşitli sosyal ortamlarda söylenebilir.
Özgün Mani Örnekleri
Aşağıdaki dizeler bu sayfa için hazırlanmış özgün örneklerdir:
Bahçede açtı çiçek
Rüzgâr eser incecik
Dostluk varsa gönülde
Uzak yollar gelecek
Dağ başında kar olur
Sabredenin yâr olur
İyi söz söyleyene
Gönüller bahar olur
Maniler Kültürü Nasıl Taşır?
Maniler yalnız şiirsel sözler değildir; söylendikleri çevrenin dilini, değerlerini, mizahını ve günlük yaşamını da yansıtır. Bu nedenle halk kültürü araştırmalarında sözlü mirasın önemli parçalarından biri kabul edilir.
Benzer sözlü kültür ürünleri için komşulukla ilgili atasözleri içeriğini inceleyebilirsiniz.
Resmî Kaynak
Manisa İl Millî Eğitim Müdürlüğünün mani derleme çalışması, maniyi Türkçenin kullanıldığı geniş coğrafyada yaşayan yaygın bir halk şiiri olarak ele alır ve geleneklerin kuşaklar arasında aktarılmasındaki rolünü vurgular: MEB — Mani Derleme E-Kitabı.