Kısa cevap: Hava basıncı, atmosferdeki gazların birim alana uyguladığı kuvvetle ilişkili büyüklüktür. Alçak basınç bölgeleri, çevrelerine göre daha düşük yüzey basıncına sahip alanlardır.
Hava basıncıyla hava sistemleri arasındaki ilişki
Atmosfer görünmez olsa da kütlesi vardır. Üstümüzdeki hava sütununun ağırlığı ve hava hareketleri yüzeyde ölçülen basıncı belirler. Güneş’in farklı bölgeleri değişik ısıtması, hava yoğunluğunu ve hareketlerini etkiler.
Bazı koşullarda hava yükselerek yüzeydeki basıncın çevresine göre azalmasına katkıda bulunur. Basınç farkları rüzgârların oluşmasında önemli bir etkendir. Alçak basınç her zaman yağmur demek değildir; nem, yükselme ve sıcaklık koşulları uygun olursa bulutlar ve yağış gelişebilir.
Deniz seviyesinden yükseğe çıkıldıkça genellikle üzerimizdeki hava miktarı azaldığı için basınç düşer. Meteorologlar basıncı diğer ölçümlerle birlikte kullanır ve hava olaylarını tek bir basınç değerine dayanarak açıklamaz.
Hava basıncı, üzerimizdeki hava sütununun uyguladığı kuvvetin yüzeye oranıdır. Yükseğe çıkıldıkça üstte kalan hava miktarı azaldığından basınç genel olarak düşer. Meteoroloji haritalarında deniz seviyesine indirgenmiş basınç değerleri sık kullanılır.
Alçak basınç alanları yükselen hava hareketleriyle ilişkili olabilir; bu durumda soğuma, yoğunlaşma ve bulutlanma gelişebilir. Ancak alçak basınç her zaman aynı miktarda yağış anlamına gelmez. Basınç farkları rüzgâr oluşumunda da etkilidir.
Günlük yaşamdan örnek
Hava haritasında çevresine göre basıncı düşük bir bölge görüldüğünde rüzgâr ve bulut oluşumu olasılığı diğer verilerle birlikte incelenir.
Merak edilen soru
Alçak basınç mutlaka kötü hava demek midir?
Hayır. Bulut ve yağış ihtimali bazı durumlarda artabilir, fakat gerçek hava koşulları nem, sıcaklık ve diğer atmosfer etkenlerine bağlıdır.