Kısa cevap: Bulutlar, havadaki su buharının soğuyup küçük su damlacıkları veya buz kristalleri hâline gelmesiyle oluşur. Şekilleri yükselme ve rüzgâr koşullarına göre değişir.
Bulutların oluşması ve türleri
Yeryüzündeki su buharlaştığında gözle görülmeyen bir gaz olarak atmosfere karışır. Nemli hava yükselirken genellikle genişler ve soğur. Yeterince soğuyan havadaki su buharı toz ve tuz gibi küçük parçacıkların çevresinde yoğuşarak damlacıklar oluşturur.
Hava çok soğuksa buz kristalleri de bulunabilir. Bulutun yüksekliği, rüzgârın yönü, kararlılık durumu ve içerdiği su miktarı görünüşünü etkiler. İnce yüksek bulutlarla kabarık kümülüs bulutlarının farklı görünmesi bu koşulların sonucudur.
Her koyu bulut mutlaka yağmur getirmez; yağış için bulut içindeki damlacık ve kristallerin yeterince büyümesi gerekir. Uydu görüntüleri bulutların dağılımını izlemeye yardım eder fakat bulut türü tek başına kesin hava tahmini vermez.
Kümülüs bulutları çoğu zaman dikey hava hareketleriyle kabarır; stratus bulutları daha geniş ve tabakalı görünür. Çok yükseklerdeki sirüs bulutlarında buz kristalleri yaygındır. Bulut adları, yalnızca şekle değil gökyüzündeki yüksekliğe ve gelişim biçimine de dayanır.
Bulutun taban yüksekliği, yükselen hava soğudukça doygunluğa ulaşan seviyeden etkilenir. Bir bulutun rengi de tek başına yağışın başlayacağını göstermez; ışığın geçişi ve bulutun kalınlığı görünümü değiştirebilir.
Günlük yaşamdan örnek
Sıcak bir günün öğleden sonrasında yükselen nemli hava, gökyüzünde pamuk yığınına benzeyen kümülüs bulutlarını oluşturabilir.
Merak edilen soru
Bulutların altı neden bazen düz görünür?
Yükselen nemli havanın geniş bir bölgede benzer yükseklikte yoğunlaşmaya başlaması, bulutların tabanını görece düz gösterebilir.