Fabl yazarken temel amaç, Okura kısa bir olay üzerinden ders veya ileti vermek. Metni yazmaya başlamadan önce konu, amaç ve ana akışı bir-iki cümleyle belirlemek; sonradan yapılacak gereksiz düzeltmeleri azaltır.
Fabl nasıl yazılır?
- 1. adım: Belirgin bir olay veya çatışma kur.
- 2. adım: Karakterleri sınırlı ve işlevsel tut.
- 3. adım: Hayvan ya da insan dışı karakter kullanıyorsan kişileştirmeyi tutarlı yap.
- 4. adım: İletiyi yalnız nasihat cümlesiyle değil olayın sonucu üzerinden göster.
- 5. adım: Giriş, gelişme ve sonuç akışını koru.
Yazmaya başlamadan önce kısa plan
Önce metnin tek cümlelik amacını yaz. Ardından başlangıçta neyi tanıtacağını, orta bölümde hangi olay veya düşünceleri geliştireceğini ve sonda neyi tamamlayacağını üç kısa maddeyle planla. Bu küçük taslak, özellikle öğrenci ödevlerinde metnin konudan uzaklaşmasını önler.
Kısa örnek plan
Bir karga ile kaplumbağanın aynı yiyeceğe ulaşmak için farklı yollar denediği kısa bir olay düşünülebilir. Sonuçta acele eden karakterin hata yapması, sabırlı davranmanın önemini olayın içinden gösterebilir.
Sık yapılan hatalar
- İletiyi olaydan kopuk uzun bir öğüde çevirmek.
- Çok fazla karakter ve yan olay kullanmak.
- Karakter özelliklerini olay boyunca değiştirmek.
- Sonucu belirsiz bırakıp ana düşünceyi dağıtmak.
Kontrol listesi
- Başlık ile metnin ana konusu aynı mı?
- Her paragrafın veya bölümün belirgin bir işi var mı?
- Gereksiz tekrarlar çıkarıldı mı?
- Yazım ve noktalama işaretleri son kez kontrol edildi mi?
- Son bölüm başlangıçta kurulan amacı gerçekten tamamlıyor mu?
Bu adımlar sabit bir kalıp ezberlemek için değil, metnin bütünlüğünü korumak için kullanılmalıdır. Öğretmenin verdiği özel biçim, uzunluk veya kaynak şartı varsa öncelik her zaman o yönergededir.
Kaynaklar
- MEB Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli — Türk Dili ve Edebiyatı: fabl yazma süreci
- MEB OGM Materyal — Masal / Fabl Yazma Aşamaları