Kısa cevap: Bitkilerin terlemesi, köklerden alınan suyun bir bölümünün yapraklardaki küçük açıklıklardan su buharı olarak atmosfere verilmesidir. Bu olay su döngüsünün bir parçasıdır.
Bitki yapraklarından atmosfere su geçişi
Bitkiler topraktaki suyu kökleriyle alıp gövde ve yapraklarına taşır. Suyun önemli bir bölümü yaprakların üzerindeki gözeneklerden buhar hâlinde havaya geçebilir. Bu olaya terleme veya transpirasyon denir.
Topraktan ve açık su yüzeylerinden gerçekleşen buharlaşmayla birlikte ele alındığında süreç evapotranspirasyon olarak anılır. Günlük su kaybı bitki türüne, ışık düzeyine, rüzgâra, hava nemine ve topraktaki su miktarına göre değişir. Bitkilerin suyu kullanması, suyun tamamen yok olması anlamına gelmez; su atmosfere katılarak dolaşımını sürdürür.
Terleme bazı koşullarda bitkinin ve çevresindeki havanın serinlemesine de katkıda bulunabilir. Ancak aşırı su kaybında bitkinin yeterli su bulabilmesi önemlidir. Bu nedenle bitki örtüsü, yerel su bütçesinin değerlendirilmesinde dikkate alınır.
Bitkiler kökleriyle aldıkları suyun bir bölümünü yapraklarındaki gözeneklerden su buharı olarak atmosfere verir. Terleme, bitkinin su taşınması ve sıcaklığının düzenlenmesiyle bağlantılıdır; güneş ışığı ve hava koşulları bu süreci etkileyebilir.
Topraktan doğrudan buharlaşma ile bitki terlemesi birlikte evapotranspirasyon olarak incelenir. Bu süreç suyun atmosfer ve kara arasında dolaşmasına katkı verir. Farklı bitki türleri ve büyüme dönemleri aynı miktarda su kullanmaz.
Günlük yaşamdan örnek
Aynı koşullardaki yapraklı bir bitkinin çevresinde zamanla artan nem, yapraklarından atmosfere verilen su buharıyla ilişkili olabilir.
Merak edilen soru
Bitkiler geceleri de su kaybeder mi?
Bazı bitkilerde ve koşullarda gece de su kaybı olabilir; ancak gözeneklerin açıklığı ve çevre koşulları gündüze göre farklıdır.