Kısa cevap: Gelgit, deniz seviyesinin belirli aralıklarla yükselip alçalmasıdır. Başlıca neden Ay’ın, ayrıca Güneş’in Dünya üzerindeki çekim etkileri ve Dünya’nın hareketidir.
Açıklama
Kıyılarda su seviyesinin gün içinde aynı kalmadığı gözlemlenir. Bu düzenli değişim gelgit olarak adlandırılır. Ay’ın Dünya üzerinde oluşturduğu farklı çekim etkileri ve Dünya-Ay sisteminin hareketi, okyanus suyunda seviye değişimleri oluşturur. Güneş de kütle çekimiyle bu düzeni etkiler. Ay ve Güneş’in Dünya’ya göre konumları değiştikçe gelgit aralığı güçlenebilir veya zayıflayabilir. Kıyı biçimi, deniz tabanının derinliği ve körfezlerin yapısı da gözlenen yükselme ve alçalmanın büyüklüğünü belirler. Gelgit ile dalga aynı olay değildir. Rüzgârın oluşturduğu yüzey dalgaları kısa aralıklarla ilerlerken gelgit daha uzun zaman ölçeğinde su seviyesini değiştirir. Denizcilik, liman yönetimi ve kıyı ekosistemleri açısından gelgit tahminleri önemlidir.
Örnek Ve Uygulama
Aynı kıyıda sabah suyun örttüğü bir kayalığın öğleden sonra daha görünür hâle gelmesi, başka etkenler de yoksa gelgitin gözlenebilen bir sonucudur.