Kısa cevap: Doğru yazımı “Bilinçaltı” biçimindedir; “bilinç altı” bu kullanım için yanlıştır.
Bilinçaltı Nasıl Yazılır?
“Bilinçaltı” sözcüğü bitişik yazılır. TDK, somut bir yer belirtmeyen “alt” sözüyle oluşturulmuş birleşik kelimeler için bitişik yazım kuralını belirtir; “bilinçaltı” bu örneklerdendir.
Doğru Ve Yanlış Yazım
- Doğru: Bilinçaltı
- Yanlış: bilinç altı
Hangi Durumlarda Kullanılır?
Günlük konuşmada farkında olmadan etkili olan duygu ve çağrışımları anlatmak için “bilinçaltı” sözcüğü kullanılır. Terim psikoloji alanında da geçer. Buradaki “alt”, bir nesnenin altındaki fiziksel bölgeyi göstermediği için “masa altı” gibi somut yer bildiren örneklerle aynı değildir.
Bilinçaltı İle Somut Alt İfadeleri Nasıl Ayırırız?
“Bilinçaltı” soyut bir kavramın adıdır; kelimedeki “alt” fiziksel bir konumu göstermez. Buna karşılık “masanın altı”, “yer altı” ya da “toprak altı” gibi örneklerde belirli bir yer anlatılabilir. Yazım kuralını yalnız sözcük sayısını ezberleyerek değil, “alt” bölümünün kullanımını düşünerek öğrenmek daha kalıcıdır. “Bilinçaltı düşünceler” ifadesinde kelime bitişiktir; “masanın altındaki kutu” ifadesinde ise bambaşka bir tamlama bulunur.
Örnek Cümleler
- Anlatı, kahramanın bilinçaltı korkularını işliyordu.
- Filmde bilinçaltı çağrışımlarına yer verildi.
- Bilinçaltı sözcüğünün yazımını sözlükten kontrol etti.
Sık Yapılan Yazım Hatası
“Bilinç altı” biçimindeki ayrı yazım yaygın bir karışıklıktır. “Yer altı” somut yer bildirdiğinde ayrı yazılabilir; “bilinçaltı” ise soyut bir kavram olduğu için bitişik yazılır.
Sık Sorulan Soru
Bilinçaltı Ayrı Mı, Bitişik Mi?
Doğru yazılışı “bilinçaltı” olarak bitişiktir.
Resmî Yazım Kaynağı
Yazım kuralını doğrulamak için Türk Dil Kurumu Yazım Kılavuzu – Birleşik Kelimelerin Yazılışı bölümünü inceleyebilirsiniz. Sözlükteki maddeyi kontrol etmek için ayrıca TDK Güncel Türkçe Sözlük kullanılabilir.