Soru: 1980 yılında General Elektrik mühendisleri tarafından icat edilen parlak lamba nedir?
Cevap:
Sorudaki 1980 tarihi doğru değildir. General Electric’te tungsten-halojen lamba çalışmaları 1950’lerde yürütülmüş, Elmer Fridrich ve Emmett Wiley’nin patenti 1959’da verilmiştir. Soruda kastedilen teknoloji tungsten-halojen lambadır.
Halojen Lambası Nedir?
Halojen kelimesi Fransızca kökenlidir. Türkçede madenlerle birleştiğinde tuz verebilen brom, klor ve iyot maddelerine verilen ad anlamına gelmektedir. Bu maddeler periyodik tablonun 7A grubundadır. Bu tepki verme eğilimidir. Elektronları bağlamak için en büyük eğilime sahiptir.
Doğada, oluşmayan bir elementel mineral olarak bulunur. Halojen lambanın ne olduğu, nerede kullanıldığı ve nasıl çalıştığına dair detayları sizler için derledik.
Halojen Lamba Nedir Ve Nerelerde Kullanılır?
İyot veya brom gibi az miktarda halojen element içeren bir akkor lamba tipine halojen lamba denir.
Gaz halindeki halojen, bir döngüde kimyasal bir reaksiyon üretir. Buharlaşan halojen elementi kimyasal reaksiyonun ömrünü uzatır. Bu, maddenin kalitesini korumasını sağlar.
Genellikle halojen lambalar çift uçludur. Çift uçlu halojen lambalar, büyük ve büyük bir ışık kaynağı gücüne sahiptir. Çalışma aydınlatması, bahçe aydınlatması, film aydınlatması olarak kullanılır.
Halojen Lambaların Kullanım Alanları
- Mağaza, vitrin ve müzelerin aydınlatılması
- Dekoratif iç aydınlatma
- Tarihi eser ve yapı yüzeylerinin projektör uygulaması
- Spor sahalarının aydınlatılması
- Liman ve şantiyelerin aydınlatılması
- Endüstriyel sergi alanlarının ve hipermarketlerin aydınlatılması
- Yüksek ve kısmen kapalı alanların aydınlatılması
Önemli Düzeltme: 1980 Tarihi Doğru Değil
Sorudaki “1980 yılında General Electric mühendisleri tarafından icat edildi” bilgisi tarihsel kayıtlarla uyuşmuyor. Smithsonian Ulusal Amerikan Tarihi Müzesi’nin GE arşivlerine dayanan çalışmasına göre Elmer Fridrich ve Emmett Wiley, 1950’lerin başında tungsten-halojen lamba üzerinde çalıştı; patent 1959’da verildi ve aynı yıl teknoloji laboratuvardan ticari ürüne dönüşme aşamasına geldi.
Halojen Lamba Nasıl Çalışır?
Halojen lamba, tungsten filamanlı akkor lambanın özel bir türüdür. Ampul içinde iyot veya brom gibi bir halojen bulunur. Yüksek sıcaklıkta gerçekleşen halojen çevrimi, buharlaşan tungstenin ampul yüzeyinde birikmesini azaltarak filamanın çalışma koşullarını iyileştirir. Bu nedenle klasik akkor lambalara göre daha küçük bir hacimde yüksek ışık yoğunluğu elde edilebilir.
Kimya tarihindeki başka gelişmeleri görmek için kimyanın gelişim süreci rehberini inceleyebilirsiniz.
Güvenilir Kaynak
Smithsonian National Museum of American History, Fridrich ve Wiley’nin tungsten-halojen lamba patentinin 21 Nisan 1959’da verildiğini ve GE ekibinin 1950’ler boyunca teknolojiyi geliştirdiğini belgeliyor: Smithsonian — Tungsten Halogen Patent.
